Wie de koers van bitcoin een tijdje volgt, ziet het vroeg of laat gebeuren: binnen een paar dagen gaat de prijs met tientallen procenten omhoog, of juist omlaag. Bij aandelen van grote bedrijven zou zo’n beweging uitzonderlijk zijn, maar bij bitcoin komt het regelmatig voor. Dat voelt willekeurig, toch zitten er herkenbare mechanismen achter.
In dit artikel lees je welke factoren de grootste rol spelen, van vraag en aanbod tot regelgeving en de stemming onder beleggers. Zo begrijp je beter wat er gebeurt als de grafiek weer eens een rare sprong maakt.
Een vast aanbod tegenover een wisselende vraag
Er kunnen maximaal 21 miljoen bitcoins bestaan. Nieuwe munten komen alleen via mining in omloop, en dat tempo halveert ongeveer elke vier jaar bij de zogeheten halving. Het aanbod reageert dus niet op de prijs: als meer mensen willen kopen, kan er niet zomaar extra worden bijgemaakt.
De vraag schommelt daarentegen flink. Komt er plotseling veel nieuwe interesse, bijvoorbeeld van grote beleggers of via nieuwe beleggingsproducten, dan moet de prijs stijgen totdat er genoeg verkopers zijn. Valt die interesse weg, dan gebeurt het omgekeerde. Omdat een groot deel van alle bitcoins al lange tijd niet van eigenaar is gewisseld, is de hoeveelheid die echt te koop staat kleiner dan je zou denken. Een relatief kleine verschuiving in de vraag kan daardoor een grote prijsreactie geven.
Regelgeving en politiek nieuws
Bitcoin valt niet onder één centrale bank of overheid, maar overheden bepalen wel hoe makkelijk je ermee kunt handelen. Als een groot land handelsplatformen aan banden legt, mining verbiedt of strengere belastingregels aankondigt, reageert de markt vaak direct met een daling. Positief nieuws werkt net zo sterk de andere kant op. De goedkeuring van bitcoin-ETF’s in de Verenigde Staten in 2024 maakte het voor institutionele beleggers eenvoudiger om in te stappen, wat zorgde voor een golf van nieuwe vraag.
Ook in Europa speelt regelgeving een rol. Met de MiCA-verordening komen er duidelijkere regels voor aanbieders van crypto. Duidelijkheid kan op lange termijn vertrouwen geven, maar de aankondiging van nieuwe regels zorgt op korte termijn soms juist voor onrust.
Sentiment: angst en hebzucht
Misschien wel de grootste aanjager van extreme bewegingen is het sentiment. Bitcoin heeft geen winstcijfers of dividend waarop je een ‘eerlijke’ prijs kunt baseren. De waarde hangt voor een groot deel af van wat mensen verwachten dat anderen er later voor willen betalen. Daardoor kan de stemming razendsnel omslaan.
Als de koers stijgt, trekt dat nieuwe kopers aan die niet willen achterblijven, ook wel FOMO genoemd (fear of missing out). Die extra vraag duwt de prijs verder omhoog. Bij een daling werkt het andersom: paniek leidt tot verkopen, wat weer meer paniek veroorzaakt. Sociale media versterken dit effect, omdat een bericht van een bekende persoon of een gerucht binnen minuten de hele markt bereikt. Wil je beter begrijpen hoe dit soort factoren ook bij andere grote coins doorwerkt, dan vind je op cryptogetest.nl meer uitleg over waarom munten stijgen of dalen.
Hefboomhandel versterkt elke beweging
Veel handelaren kopen bitcoin niet alleen met eigen geld, maar handelen met geleend geld via zogenoemde hefboomposities. Dat maakt de markt extra gevoelig, omdat een kleine daling een kettingreactie in gang kan zetten:
Hetzelfde kan omhoog gebeuren wanneer mensen die op een daling gokten massaal moeten terugkopen. Dit verklaart waarom bitcoin soms in een paar uur veel harder beweegt dan het nieuws op zich rechtvaardigt.
- De koers daalt een paar procent.
- Posities met een hoge hefboom komen onder water te staan.
- Platforms sluiten die posities automatisch, wat neerkomt op gedwongen verkopen.
- Die verkopen drukken de prijs verder, waardoor de volgende posities worden geliquideerd.
Grote spelers en de wereldeconomie
Een klein aantal adressen bezit een groot deel van alle bitcoins. Als zo’n grote houder, vaak een whale genoemd, een flinke hoeveelheid verkoopt, merkt de markt dat meteen. Daarnaast reageert bitcoin steeds vaker op dezelfde zaken als aandelen: rentebesluiten van centrale banken, inflatiecijfers en de algemene economische stemming. Bij lage rente zoeken beleggers eerder risicovolle beleggingen op, bij hoge rente trekken ze zich sneller terug.
Bovendien is bitcoin 24 uur per dag, zeven dagen per week verhandelbaar. Er is geen beurs die ‘s nachts sluit en geen centrale handelsstop bij extreme bewegingen, zoals veel aandelenbeurzen die wel kennen. Schokken worden dus direct en zonder rem verwerkt.
Extreme koersbewegingen zijn bij bitcoin dus geen toeval, maar het gevolg van een vast aanbod, een onvoorspelbare vraag, nieuws over regels, de emoties van beleggers en de werking van geleend geld. Wie dat weet, schrikt minder snel van een grafiek die opeens steil omhoog of omlaag gaat. Beleg daarom alleen met geld dat je kunt missen en laat je beslissingen niet leiden door de stemming van de dag.